Ustalenie ojcostwa – prawo

Ustalenie ojcostwa

Zgodnie z polskim prawem ustalić ojcostwo można na 3 sposoby, poprzez:

  1. Ustalenie ojcostwa przez domniemanie
  2. Ustalenie ojcostwa przez uznanie dziecka
  3. Sądowe ustalenie ojcostwa

Sposób ustalenia ojcostwa zależy od konkretnej sytuacji. Przy jakiejkolwiek niepewności warto wykonać test DNA, który jednoznacznie wskaże, czy dany mężczyzna to ojciec danego dziecka.

1. Ustalenie ojcostwa poprzez domniemanie

Domniemywa się, że ojcem dziecka zawsze jest mąż matki (niezależnie od tego, czy para ze sobą współżyła i czy jest między nimi jakaś więź). Dotyczy to również sytuacji, gdy dziecko urodzi się 300 dni od momentu ustania (np. rozwód, śmierć) lub unieważnienia małżeństwa. Czas 300 dni od rozwodu liczy się od uprawomocnienia wyroku, nie od jego ogłoszenia.

Domniemanie ojcostwa można obalić, składając do sądu pozew o zaprzeczenie ojcostwa i udowodniając, że nie ma możliwości, by dany mężczyzna był ojcem danego dziecka. Taki pozew mogą wnieść domniemany ojciec, matka, pełnoletnie dziecko lub prokurator.

Mężczyzna może zrobić to do 6 miesięcy od dnia, w którym dowiedział się o urodzeniu dziecka, a matka – w ciągu 6 miesięcy od jego urodzenia. Pełnoletnie dziecko ma na to 3 lata od dnia uzyskania pełnoletniości, natomiast prokuratora nie obowiązują żadne terminy.

2. Ustalenie ojcostwa poprzez uznanie dziecka

Uznanie ojcostwa to dobrowolne oświadczenie mężczyzny, że jest ojcem danego dziecka. To oświadczenie musi zostać potwierdzone przez matkę w terminie 3 miesięcy – w przeciwnym razie do niego nie dojdzie. Uznać dziecko można po jego urodzeniu (do ukończenia przez nie 18. roku życia) albo jeszcze zanim się urodzi. W tym celu należy udać się najczęściej do Urzędu Stanu Cywilnego, konsulatu (w przypadku mieszkania za granicą) lub sądu opiekuńczego i złożyć stosowne oświadczenie.

Jeśli swoje oświadczenia złożą mężczyzna i matka, zostanie sporządzony akt uznania dziecka. Mężczyzna zostanie wpisany do aktu urodzenia dziecka jako jego ojciec prawny, a więc jednocześnie zyska wszelkie obowiązki względem tego dziecka. Dziecko nie może mieć innego ojca prawnego, uznanie stosowane jest więc w przypadku dziecka pozamałżeńskiego lub wtedy, gdy doszło do zaprzeczenia ojcostwa.

3. Sądowe ustalenie ojcostwa

Do sądowego ustalenia ojcostwa dochodzi wtedy, gdy ojciec nie chce dobrowolnie uznać dziecka lub gdy matka się na to nie zgadza. Wnieść pozew mogą mężczyzna, matka, pełnoletnie dziecko (lub wcześniej – wtedy występuje w jego imieniu przedstawiciel ustawowy) albo prokurator. Mężczyzna i matka mają na to czas do ukończenia przez dziecko pełnoletniości. Również w tym przypadku dziecko nie może mieć innego ojca prawnego. Osoba wnosząca pozew ma obowiązek umotywować swoje racje, przedstawiając dowody. Najpewniejszym dla sądu jest test DNA na ojcostwo, jednak można przekazać także np. dokumenty czy zeznania świadków.

Wynik testu na ojcostwo do celów prywatnych może być dowodem wstępnym w sprawie o ustalenie ojcostwa. Bywa dowodem wystarczającym np. w sytuacji, gdy obie strony się z nim zgadzają. Wynik testu do celów sądowych (z formalną procedurą pobrania próbek) jest dowodem pełnowartościowym. Badanie sądowe można zlecić również prywatnie (bez skierowania z sądu).

Więcej informacji:

Zapytaj nas o badanie ojcostwa

Bezpłatne konsultacje

img